Póslušna wutšoba

Póslušna wutšoba

שְׁלֹמֹה – Salomon

Gaž Bog se pšaša Salomona w cowanju, co wón se žycy za swój nadawk ako kral, ma jano wjelgin pokorne wótegrono: Wón by se žycył „pósłušnu hutšobu”.[1 kral 3,8] Njepóžeda žednu móc, žedne kšuśe wjeźone zastojnstwo abo wójnstwo. Kak by my wobchadali ze situaciju, měś žycenja liche? Guslowaŕka póbitujo w bajkach pśecej tśi žycenja. To wjeźo k tomu, až na pśikład Hansko musy se pśemysliś, co jo wažne za njogo: krala źowka, połojca kralojstwa abo gluka ako chudlazk. Co by my se žycyli? Na zemi měr? Strowosć na pśecej? Bogatstwo?

Njejo pótajmna guslowaŕka, ale Bog sam, kótaryž Salomona se pšaša. Kral mógał šybale wótegroniś: Ně, ja wšykno južo mam, ty ga sy mě „ku kraloju hucynił město mójogo nana Dabita”.[1 kral 3,7] Wón mógał teke prezentěrowaś lisćinu ze wšyknym, což ako kněžaŕ pótrjeba: pódwólne póddane, smjerś winikam, njewucerabne žrědło pjenjez. Pointa togo tšojenja ze Starego Testamenta jo, až wón co za sebje „jano” pósłušnu abo rozymnu wutšobu. To klincy pónižnje, ale tak to njejo. How se pokazujo mudrosć krala Salomona. Rozymna wutšoba jo rowno ten kluc k wšyknomu drugemu, jo ako kompas, kenž wjeźo pśez žywjenju. Salomon kśěł se pśirucyś Bogu, co słuchaś na njogo a jogo pśikazanja. Pódwólijo se wjeźenju Bóžemu, a wšykno drugego z togo slědujo.

Teke my dejali wótwažyś, co ma prioritu: Žywjenje do swójich rukow braś a pózdatnje wěźeś, co jo to nejžlěpše za nas – abo naš wósud źeńk ak źeńk do Bóžeju rukowu połožyś a jomu dowěriś. Mudrosć w Starem Testamenśe wóznamjenijo, pśipóznaś Boga ako zakład žywjenja. Taka mudrosć cyni pónižnje glědajuce na swójske zamóžnosći.

My ga planujomy, procujomy se, gótujomy. Ale Bogu mamy wuźěkowaś, gaž něco zwónoźijomy – naš wuspěch jo w jogo rukoma. Abo ze słowami Mjertyna Luthera: „Ty sy jano źěłowy rěd, góspodaŕ jo něchten drugi – ten Kněz”. Na tu wašnju njemusymy sebje za pśeliš wažne měś. Pósłušna wutšoba pomoga dowěriś, až wón se nadalej za nas stara. Tak móžo se teke staś, až to jadno abo druge žyceńko se napšawdu dopołnijo, tak ako by Bog ako zmilny nan póglědnuł na naš cedlik žycenjow. Zwětšego Bog pokazujo pak swóju miłosćiwosć z tym, až nam prezentěrujo něco kradu hynakšego, ako smy se pśedstajili. Weto abo rownycko tak jo Bog ten Kněz nam pśichylony.

אָמֵן

Bóže słowo w serbskem rozgłosu RBB na 3. njeźelu pó swětej Tšojosći, 2020-06-28.

Bildka z bajki „Zymna wutšoba” (DEFA)

Naiwnosć

Naiwnosć

Feliz navidad

Cesto słyšym: „Kak móžo cłowjek jano tak naiwny byś.” – Abo: „Ja njejsom tak naiwny, aby na to wěrił.” „Nimske kněžaŕstwo jo wjelgin naiwne, až tak rozsuźujo.” Naiwnosć jo wiźona ako wažny brach, ako śěsnosć ducha. Sada „To jo ga wjelgin naiwne” jo nejjadnorjejšy argument, za kótaryž sy zasromany a njenamakajoš wótegrono. To ma groniś: Co ga ty wěš, kak se ma na swěśe. Pjenjez jo kněz. Woko za woko. Kužda wójna ma swójog špijona. W takem swěśe jo zazdaśim naiwnosć to nejgórše, pśi drugich głuposćach móžomy drje hyšći pśez palce glědaś, wšykno pśepušćiś.

Friedrich Schiller groni, naiwnosć jo njewócakane źiśece póstajenje. A to ma byś něco špatnego, glědaś na swět ze źiśecyma wócyma? Jezus źašo: Gaž se njehobrośijośo a njebywaśo ako źiśi, ga njepśiźośo do njebjaskego kralojstwa.Mt 18,3

Źiśi njejsu pśecej wukludne. Jadno góle pak wiźi wšykno narski k prědnemu razoju. Njejo fasciněrował Jezus luźi, dokulaž njejo wótzabył, byś ako małe góle? Dla tog, až jo se jomu raźiło, na swět glědaś a jadnaś na źiśecu wašnju a stawnje znowna se drugemu bližyś mimo pśedsudkow? Ako nowo naroźony? Jadne su byli rozpalone, druge su gronili: Tak naiwnje žywe byś, to njejźo – to jo pśeśiwo měroju a pórědoju. Tak su jogo zamordowali. Źo ga my by pśišli, gaby kužde zajtšo znowa se pśijaśelnje winikoju bližyli?

Glědaś na swět z wócyma góleśa pópšawem groni, až źiśi deje wótkubłaś swójich starjejšych. Až źiśi budu raz dorosćone, to se stanjo tak a tak. Až dorosćone bywaju ako źiśi, to jo pšawa pedagogika. Som hyšći źinsa gjardy na sadu mójeje tegdy małeje źowki: „Papa, ty njejsy nic drugego ako mały gólc!“ Chto wótkubłajo kogo? Źiśi muse ten mócnjejšy bok byś. Njejo wšykno wjelgin lažko, gaž glědamy na pśichod połny dobreje naźeje? Chtož jo naroźony, dej teke naiwny ako góle wóstaś. Naroźony, to jo na łatyński nativus. Wót togo póchada francojske słowo naïf, naiwny. Komuž se spódoba byś naroźony, ten smějo teke rad naiwny byś.

Gódy su swěźeń naiwnosći. Tak se groni špański navidad, italski natale abo francojski noël, wšo póchadajuce wót naroźenja, abo wót narodnego dnja Kristusa. Kuždy gódowny dar njejo nic drugego ako dar k narodnemu dnju.

Wuženjomy wšen kitš gódownego casa, wóstanjo jědro togo swěźenja. Wóstanjo naiwita, abo pótajmstwo naroźenja togo góleśa. Bog pśiźo na naš swět ako małe góle – kak naiwnje to ga jo?

אָמֵן

Bóže słowo w serbskem rozgłosu RBB na gwězdku 2020